Bilgi Merkezi

01.03.2026 55 Okunma

Master ve Beste Hakları

Ses kaydının mülkiyeti ile bestenin mülkiyeti arasındaki yasal ayrım ve dijital gelirlerin nasıl bölüşüldüğünün analizi.

Mülkiyetin İki Ana Direği: P ve C Sembolleri

Kayıt Mülkiyeti ve Kompozisyonun Hukuku

Uluslararası müzik telif hukuku, eser üzerindeki hakları birbirine bağlı ancak bağımsız iki ana kategoriye ayırır: Master Hakkı ve Beste Hakkı.

P Hakkı (Master/Phonogram): ℗ sembolü ile ifade edilir ve stüdyoda kaydedilmiş, mikslenmiş nihai ses dosyasının dijital mülkiyetini temsil eder. Dağıtım şirketleri, şarkı platformlarda her dinlendiğinde oluşan streaming gelirlerini bu hakka dayanarak tahsil eder.

C Hakkı (Kompozisyon/Copyright): © sembolü ile ifade edilir. Şarkının temelini oluşturan sözleri, notaları ve akor dizilimini korur.

Eğer bir sanatçı eserinin hem sözünü yazıp hem de tüm enstrümanlarını kendi çalarak kaydettiyse, her iki hakkın da tek meşru sahibidir. Ancak bir cover şarkı yapıldığında, ortaya çıkan yeni ses kaydının (P hakkı) mülkiyeti yorumcu sanatçıya geçerken, eserin temel bestesi (C hakkı) ömür boyu asıl yazarına ait olmaya devam eder. Bu ikilinin anlaşılması, radyolarda veya dizilerde kullanılan müziklerden doğan (sync) teliflerin doğru paydaşlara nasıl aktarıldığını kavramak için esastır.

Bu makale yararlı mıydı?